SDG 12 - Circulaire Economie

SDG 12: Zorg voor duurzaam beheer en efficiënt gebruik van natuurlijke hulpbronnen.

Deze SDG vormt de basis voor de circulaire economie. De chemie kan hier een grote bijdrage aan leveren. Onze huidige economie is nog grotendeels lineair. Producten worden gemaakt, gebruikt en weggegooid. Veel waardevolle materialen worden in afvalverbranders omgezet in energie. De chemische sector ziet deze producten liever terugkomen als grondstof voor nieuwe materialen, om zo de kringlopen te sluiten. Daarmee wil de chemische industrie ook de aandacht vestigen op het verhogen van de efficiëntie in de processen en het vermijden van afvalstromen.

De uitdaging

Afval bestaat niet. Dat is het basisprincipe van de circulaire economie. Daarmee is circulariteit wellicht de meest cruciale uitdaging van de economie van de toekomst, omdat hier zoveel zaken bij elkaar komen: techniek, samenwerking over sectoren en clusters, coördinatie over de hele waardeketen. Als producent van de basismaterialen en toeleverancier voor bijna alle economische sectoren speelt de chemie hierbij een centrale rol. Ook kan de chemie afgeschreven producten weer omvormen tot nieuwe basismaterialen. Zonder de chemische industrie is een circulaire economie dus ondenkbaar.

De uitdaging van het creëren van een circulaire economie kan samengevat worden in drie onderdelen:

  1. Het sluiten van de productkringloop door duurzaam ontwerpen en (chemisch) recyclen.
  2. Het sluiten van de energie-kringloop door inzet van duurzame energie en energie-efficiëntie.
  3. Het sluiten van de koolstofkringloop door de inzet van bio-grondstoffen en afvangen en hergebruiken van CO2.

De chemie levert een belangrijke bijdrage aan al deze uitdagingen. Hieronder gaan we in op de productkringloop. Hier gaan we in op de energie en koolstofkringlopen.

 

Ambitie en strategie

De chemie kan bijdragen aan het sluiten van de productkringloop door in te zetten op ontwerp voor hergebruik, mechanische recycling en chemische recycling.

Ontwerp van materialen

Oplossingen uit de chemie dragen bij aan circulaire toepassingen. Dit kan zijn in de grondstoffen, productie, transport, gebruik en het afval. Voor elke gebruiksfase van een product is een oplossing om het circulair te maken. Daarbij komt kijken dat ook het inzicht moet worden verkregen in wat de impact is van producten. De chemische sector is zich zeer bewust van de bijdrage aan de emissiereductie in andere sectoren. Zo heeft de sector al in 2013 via de WBCSD een richtlijn opgesteld om de impact van het ‘voorkomen’ van CO2-emissies in de keten inzichtelijk te maken.

Mechanische en chemische recycling

In 2015 heeft de chemie haar ambities voor het recyclen van materialen opgenomen in het Streefbeeld 2030:In 2030 wordt er 750 kton afval via mechanische recycling terug in de keten ingebracht.

  • Chemisch recyclen zorgt ervoor dat afvalproducten die mechanisch niet te recyclen zijn door chemische processen toch weer ingezet kunnen worden als grondstof. De afgelopen jaren is op dit gebied via verschillende initiatieven vanuit de sector veel voortgang geboekt, zoals  ChemCycling van BASF. De chemie werkt aan verdere kostendalingen en het realiseren van demoprojecten. Dit zal resulteren in 250 kton plastic afval dat door chemisch recyclen wordt teruggebracht naar basismateriaal.

De sector heeft deze doelen o.a. richting gegeven via technologische innovatie via het Topsectoren initiatief chemische recycling. Daarnaast nemen verschillende bedrijven deel in het Transitieteam Kunststoffen en aan de Transitie-agenda circulaire economie.

Via het Transitieiteam Kunststoffen en de Transitie-agenda circulaire economie worden initiatieven op het gebied van Circulaire economie ondersteund om te komen tot het doel van Nederland circulair in 2050.

Bij deze ambities voor de circulaire economie worden momenteel de volgende Indicatoren gevolgd: 

Circulariteit

Voorbeelden

De chemische sector is al volop bezig met circulariteit.

DSM en Evonik produceren nu omega-3 vetzuren zonder vissen als bron te gebruiken. Bij de ontwikkeling is gekeken naar waar de bron van Omega-3 vetzuren nu echt ligt en dit is algen. Nu is het mogelijk om algenolie te gebruiken als bron van omega-3 vetzuren. Dit laat zien dat als wordt gekeken naar het ontwerp van het product er alternatieven kunnen worden gevonden.

SABIC is een samenwerking aangegaan met Magnum door het gebruiken van hergebruikte polypropyleen producten. Deze Magnum verpakkingen gebruiken materiaal dat via chemisch recyclen is verkregen. Daarmee wordt gewerkt aan de ambitie om te gaan naar 250 Kton gerecycled plastic afval via chemisch recyclen. Het initiatief laat ook zien dat goede samenwerking nodig is om te gaan naar een circulaire economie.

Dow is een samenwerking begonnen met Fuenix Ecogy group. Met deze samenwerking willen de bedrijven de plastic kringloop sluiten door gebruik te maken van pyrolyse-olie uit afvalplastic. Dit initiatief draagt ook bij aan de ambitie van chemisch recyclen. Het laat zien dat er van meerdere kanten samenwerkingen ontstaan om de plastickringloop te sluiten.

BioBTX maakt groene plastics uit biomassa zoals bijvoorbeeld de resten van cacao bonen, ruwe glycerine of andere restproducten. In plaats van het deze producten te verbranden kunnen zijn beter worden ingezet als materiaal voor nieuwe producten. Daarnaast is BioBTX aangesloten bij het consortium dat samenwerkt in het iCareplast H2020 project. Een initiatief dat samenwerkt om via chemisch recyclen te komen tot virgin plastic.

BASF heeft op het initiatief ChemCycling een externe partij een volledige life cycle assessment laten uitvoeren en hieruit is gekomen dat chemisch recyclen zowel milieuwinst als materiaalhergebruik stimuleert. Dit geeft wederom aan dat chemisch recyclen een initiatief is dat kan helpen de plastickringloop te sluiten.