SDG 9 - Innovatie en infrastructuur

SDG 9: Bouw veerkrachtige infrastructuur, bevorder inclusieve en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie

Met SDG 9 wordt het belang van innovatie, industrie en infrastructuur aangegeven. Voor de chemische industrie zijn innovatie en infrastructuur sterk verbonden. Met innovaties op het gebied van bijvoorbeeld waterstof is het van belang dat de juiste infrastructuur beschikbaar is.

De uitdaging

De transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie betekent voor de chemie een ongekende innovatie-uitdaging. De huidige chemische sector draait voornamelijk op fossiele grondstoffen met bijbehorende fossiele infrastructuur die is opgebouwd gedurende de laatste 100 jaar.

In de komende 30 jaar zal het hele chemische (industriële) complex moeten worden omgebogen naar een met name op hernieuwbare energie en hernieuwbare grondstoffen gedreven complex. Er zullen nieuwe product- en waardenketens moeten worden uitgevonden, opgeschaald en geïmplementeerd. In een zeer korte periode, waarin enorme investeringen nodig zijn.

Innovatie

De uitdaging is dan ook om het huidige innovatietempo te versnellen. Waar innovatie op dit moment vooral sequentieel georganiseerd is, zal de sector toe moeten naar parallelle innovatie-trajecten. Waar technologieën zich ontwikkelen richting demoprojecten en first-of-a-kind fabrieken, zullen deze versneld gebouwd en getest moeten worden. En waar nu nog geen of een beperkte markt bestaat voor innovatieve, circulaire, duurzame producten, zal deze met de juiste prikkels gestimuleerd en ontwikkeld moeten worden.

 

Infrastructuur

Met de ontwikkeling van nieuwe energie- en productievormen zal er ook een vraag ontstaan naar nieuwe ondersteunende infrastructuur, zoals voor waterstof, CO2 en groene elektronen. De chemie staat op dit moment veelal aan het begin van waardenketens, maar zal in de toekomst ook steeds vaker aan het eind van de keten weer staan om bijvoorbeeld recyclaat te verwerken, en CO2 op te slaan en te hergebruiken.

Ambitie en strategie

Innovatie

In de Topsector Chemie werkt de industrie met wetenschap en overheid aan duurzame innovaties in de chemische sector. De Topsector heeft als doel te werken aan oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen, waarvan energie en klimaat de grootste zijn. De chemische sector wil de komende decennia een leidende rol nemen in de overgang naar de groene chemie. Zie chemistrynl.

De ambities van de Topsector zijn, o.a.:

  • In 2050 is Nederland hét land van de groene en duurzame chemie
  • In 2050 staat Nederland in de mondiale top 3 van producenten van slimme materialen en oplossingen
  • In 2030 is 40% energie bespaard in de keten van industriële processen

Daarnaast wordt er samengewerkt met de initiatieven vanuit de overheid. Momenteel wordt er via Missieteam Chemie en Missieteam Circulaire Economie samengewerkt. Via deze teams wordt gezocht naar de oplossingen met het meeste potentieel om de energietransitie te versnellen. Deze zijn:

  • Circulaire kunststoffen,
  • Carbon Capture and Utilisation
  • Maximaliseren van procesefficiëntie
  • Warmte-integratieconcepten
  • Toepasbaar maken van waterstofproductie vanuit elektriciteit
  • Elektrochemische productie van basischemicaliën
  • Elektrische procesroutes als alternatief voor (kraak)fornuizen

Infrastructuur

De zeer ambitieuze plannen van de industrie om de doelstellingen van het klimaatakkoord waar te maken zijn recent samengevat in 6 clusterplannen. Een belangrijk inzicht is dat er een grote behoefte is aan additionele energie-infrastructuur, dit is onder andere te lezen in het TIKI-rapport en de bijbehorende kabinetsreactie. Op het gebied van infrastructuur is veel samenwerking nodig. De chemische industrie sterk afhankelijk van nieuwe infrastructuur voor de energietransitie. Daarom wordt er via de volgende programma’s gewerkt aan de juiste infrastructuur:

  • Programma Infrastructuur Duurzame Industrie (PIDI)
  • Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK)
  • Cluster Energiestrategie
Infrastructuur gas, elektriciteits, waterstof Nederland

 

Bij deze ambitie voor de innovatie en infrastructuur worden momenteel de volgende indicatoren gevolgd:

Innovatie

Best Practices

 

 

Voorbeelden

De chemische sector is een zeer innovatieve sector die bijdraagt aan de oplossingen van morgen. Hieronder een aantal voorbeelden van het innovatieve landschap binnen de chemie, omdat binnen de chemie veel innovatie plaatsvindt hebben we nog meer voorbeelden onder de indicatoren

ARC-CBBC is een onderzoekscentrum opgezet in samenwerking met een aantal chemische bedrijven. In dit onderzoekscentrum worden de bouwstenen van de energietransitie onderzocht. Hier gaat de aandacht uit naar drie specifieke thema’s namelijk: Functionele materialen, coatings en energiedragers. In al deze thema’s wordt gewerkt aan oplossingen die bijdragen aan circulariteit, de energietransitie en het milieu.
Corbion, heeft samen met Green-Basilisk een unieke en duurzame oplossing naar de markt gebracht, beton dat zichzelf repareert. Beton is een grote bron van CO2 en door de levensduur te verlengen wordt er CO2 bespaart. Dit laat zien dat chemie met innovatieve oplossingen kan bijdragen aan een besparing verderop in de keten.
Kenniscentra, door het land heen wordt innovatie binnen de chemie gestimuleerd door de verschillende kenniscentra die ontstaan. Voorbeelden hiervan zijn de Biotech Campus Delft waarbij de TU Delft in samenwerking met DSM, de gemeente Delft, provincie Zuid-Holland en InnovationQuarter inzetten op biotechnologie toepassingen voor industrie. Een ander voorbeeld is de Brightlands campus op Chemelot. Hier wordt extra aandacht besteed aan circulaire toepassingen. 
Voor de chemische industrie zal de benodigde infrastructuur nodig zijn. Hiervoor zullen er aanpassingen nodig zijn in het elektriciteitsnetwerk, maar zal er ook moeten worden gewerkt aan de waterstofbackbone. Dit is een initiatief dat is gestart door Gasunie in samenwerking met Tennet.